Norske Noorwegen Reizen - HOMEHurtigruten Nederland - HOME

Noorwegen informatie

AANRIJDEN VAN WILD

De meeste ongelukken met wild vinden plaats in de vroege ochtend of in de schemering, met name in de wintertijd. Op die tijdstippen dient u dan ook extra oplettend te zijn, speciaal op de trajecten waar waarschuwingsborden zijn geplaatst. Meld altijd aanrijdingen waarbij dieren betrokken zijn, zelfs als u niet degene bent die het ongeluk veroorzaakt heeft. Ongelukken moeten worden doorgegeven op telefoonnummer: 175. x

ALARMNUMMERS

Brandweer 110
Politie 112
Ambulance 113 x

ALCOHOL

Wijn en sterkedrank worden niet verkocht in plaatselijke supermarkten maar alleen in door de staat geëxploiteerde winkels (Vinmonopol). Deze winkels zijn gevestigd in de steden en grotere plaatsen. Bier is in de meeste levensmiddelenzaken verkrijgbaar, met uitzondering van enkele plaatsen. Tromsø heeft bijvoorbeeld een speciaal verkooppunt voor bier. Restaurants en cafés moeten een vergunning hebben voor het serveren van alcoholische dranken. De leeftijdsgrens voor het kopen van bier en wijn is 18 jaar, voor sterke drank is deze vastgesteld op 20 jaar.

Hurtigruten: Er geldt een maximum mee aan boord te brengen alcohol van 2 flessen (max. 1,5 liter). Alles wat u meer bij u heeft bij het aan boord gaan, wordt voor u bewaard en ontvangt u aan het einde van de reis retour. Alcohol die niet aan boord gekocht is, dient vóór afvaart bij de receptie geregistreerd te worden. x

AMBASSADES

In Nederland
Koninklijke Noorse Ambassade
Eisenhowerlaan 77J NL
2517 KK The Hague
Tel. +31 (0)70-3117611
(From Norway: Tel. 23 95 80 02)
E-mail
E-mail Consular Section

Noorse Consulaten:
Royal Norwegian Consulate General (Honorary)
Vasteland 38J
3011 BM Rotterdam
Tel: +31 10 414.4488
e-mail

c/o Feederlines
Eenrumermaar 2
9735 AD Groningen
Tel. +31 (0)50-5887777
e-mail

’s-Gravendeelsedijk 104
Postbus 22
3300 AA Dordrecht
Tel. +31 (0)78-6132177
e-mail

In België
Koninklijke Noorse Ambassade

Archimedesstraat 17
B-1000 Brussel
Tel. +32 (0)2-64 60780

In Noorwegen
Koninklijke Nederlandse Ambassade
Koninklijke Belgische Ambassade

Oscargate 29, NO-0244 Oslo
Tel. +47 23 33 36 00x

AUTOVERHUUR

In alle grotere steden in Noorwegen en op alle vliegvelden worden auto’s verhuurd. Autoverhuurbedrijven vindt u in het Noorse telefoonboek onder "bilutleie".

Voor het huren van een auto is een geldig Nederlands rijbewijs vereist. U dient minimaal 1 jaar in het bezit te zijn van uw rijbewijs. De Minimumleeftijd voor het huren van een auto is 19  jaar. Er kan een leeftijdstoeslag voor personen van 19-25 jaar of extra chauffeur worden berekend. Deze kosten dienen ter plaatse te worden voldaan, evenals extra kosten voor kinderzitje en andere extra’s.

Om een auto te kunnen huren dient u in het bezit te zijn van een creditcard, op naam van de bestuurder. Een afdruk van uw creditcard dient ter plaatse als borg voor cityfee/autopas tolwegen, voor extra afgesloten verzekeringen, afleveringskosten, het dekken van eventuele schade en voor brandstofkosten indien de auto niet met een volle tank wordt ingeleverd.x

AUTOVERLICHTING

Ook overdag moet in Noorwegen met dimlicht worden gereden. Dit geldt voor alle voertuigen, dus ook voor motorfietsen en brommers. x

BANKEN

In de grotere plaatsen in Noorwegen kunt u geld opnemen bij pinautomaten, de zogenaamde ‘minibanker’. Openingstijden van banken: maandag-vrijdag (m.u.v. do) 9:00- 15:30 uur, donderdag 9:00- 17:00 uur, zaterdag/zondag gesloten. x

BERGPASSEN

Wilt u in de herfst, de winter of het voorjaar met uw auto in Noorwegen reizen, dan moet u van tevoren controleren welke bergpassen gesloten zijn. Sommige bergpassen worden een bepaalde periode in de winter afgesloten; de lengte van deze periode is afhankelijk van de weersomstandigheden. Er zijn ook bergpassen die in principe opengesteld blijven voor het verkeer, maar die vanwege slecht weer gedurende korte periodes kunnen worden gesloten (bijvoorbeeld E134 Drammen-Bergen-Stavanger over Haukelifjell en E6 Oslo-Trondheim over Dovrefjell). x

BETALINGSMIDDEL AAN BOORD

De Noorse valuta, tevens betaalmiddel aan boord, is de Noorse Kroon. 100  nok komt overeen met ca. 13,5 euro (stand mei 2013). Er gaan ongeveer 7,5 kronen in een Euro.

Aan boord worden de meeste credit­cards geaccepteerd zoals VISA, American Express, Mastercard, Diners Club en JBC International, behalve MS Lofoten: alléén Visa of Mastercard. Wie zijn creditcard aan het begin van de reis laat registreren, kan met zijn cruisecard alle uitgaven voor excursies, consumpties in restaurant etc. tijdens de reis op zijn cruisecard laten schrijven. Aan het einde van de reis betaalt u de rekening bij de receptie. Hurtigruten accepteert alleen creditcards die nog minimaal 3 maanden geldig zijn.

Het is aan te raden om voor kleine uitgaven aan land de plaatselijke valuta in kleine hoeveelheden mee te nemen. In Noorwegen kunt u bij een 'minibank' Noorse Kronen pinnen, deze 'minibanken' vindt u in iets grotere aanlegplaatsen. Omdat u bij bepaalde reizen nauwelijks in de gelegenheid zult zijn naar een bank te gaan, dient u voor vertrek de passende voorzorgsmaatregelen te treffen.

BOOT-AUTO REIZEN

Color Line

Kiel–Oslo en Oslo–Kiel: De schepen ms Color Fantasy en ms Color Magic vertrekken dagelijks vanuit Kiel en Oslo. Reistijd: 20 uur, inclusief overnachting. De supermoderne schepen hebben comfortabele hutten in diverse prijsklassen, sfeervolle lounges, bars, entertainment, zwemparadijs, spa en taxfree shop. Er zijn verschillende restaurants o.a. met Scandinavisch buffet en een à la carte restaurant. Er wordt gedineerd in twee zittingen. Indien je graag aan het buffet wilt deelnemen raden we aan bij boeking hiervoor een reservering te maken voor de 1e of 2e zitting. Een overtocht met deze schepen is beslist een geslaagd begin of afsluiting van de vakantie.

Hirtshals (Denemarken)–Kristiansand: dagelijks vertrekt Superspeed I vanuit Hirtshals en Kristiansand. Duur van de oversteek is 3¼ uur.

Hirtshals (Denemarken)–Larvik: dagelijks vertrekt Superspeed II vanuit Hirtshals en Larvik. Duur van de oversteek is 3¾ uur.

De Superspeed I en Superspeed II zijn comfortabele schepen. Naar wens kun je een vliegtuigstoel reserveren in de Voyager class of met mooi uitzicht in de Business Class. Ook is het mogelijk een stoel inclusief maaltijd in het restaurant te reserveren.

Fjord Line

Hirtshals–Stavanger–Bergen: ms Stavangerfjord en ms Bergenfjord vertrekken dagelijks vanuit Hirtshals via Stavanger naar Bergen. Duur van de oversteek is 16¼ uur. Voor overnachting is er een ruime keuze, variërend van economy- tot luxe Fjordclass hutten. Een heerlijk Scandinavisch ontbijt en dinerbuffet. In de prijs voor het diner zijn de consumpties voor bier en wijn inbegrepen.

Hirtshals (Denemarken)–Kristiansand: ms Fjord Line Express vertrekt dagelijks vanuit Hirtshals en Kristiansand. Duur van de oversteek is 2¼ uur. Comfortabele stoelen, een heerlijk buffet en een taxfree winkel.

Hirtshals (Denemarken) – Langesund: ms Stavangerfjord en ms Bergenfjord vertrekken dagelijks uit Hirtshals en Langesund. Duur van de overtocht is 4½ uur.
Een snelle overtocht met optimaal reisgemak! De auto, caravan, camper of motor kan gewoon mee aan boord.

Strömstad (Zweden) - Sandefjord: ms Oslofjord vaart dagelijks tussen Strömstad in Zweden en Sandefjord in Noorwegen. Dagelijkse afvaarten vanaf Strömstad om 09:45 uur en 16:30 uur.

Stena Line

Kiel–Göteborg (Zweden): Stena Germanica en Stena Scandinavia vertrekken dagelijks uit Kiel en Göteborg. Duur overtocht is 15 uur; overnachting aan boord. Aan boord zijn gezellige lounges en hutten in diverse prijsklassen. Restaurants en buffet maaltijden. Maaltijden tevoren geboekt zijn voordeliger dan als je aan boord besteld. Tax free shop. Vanaf Göteborg is het ca. 325 km naar Oslo.

Frederikshavn (Denemarken)–Oslo: Stena Saga vertrekt dagelijks uit Frederikshavn en Oslo. Duur: 9 uur, heenreis dagboot, terugreis met overnachting aan boord.

Frederikshavn (Denemarken)–Göteborg (Zweden) en Göteborg–Frederikshavn, diverse vertrekken per dag. Reisduur 2-3½ uur. Vaarschema en prijzen op aanvraag: 023-5289856. x

BRANDSTOF

Pomphouders bepalen zelf de verkoopprijs en de prijzen van brandstof kunnen daarom van plaats tot plaats variëren. Benzinesoorten zijn loodvrij (95 octaan), super loodvrij (98 octaan) en diesel. LPG is zeer beperkt verkrijgbaar, slechts bij enkele benzinestations in de grotere steden. x

BUNGALOWS EN APPARTEMENTEN

Linnengoed en kosten eindschoonmaak zijn niet inbegrepen, tenzij anders vermeld. x

BUSVERVOER

Er bestaat in Noorwegen een uitgebreid net van busverbindingen met lokale, regionale en lange-afstandsdiensten (ook internationaal). Over het algemeen is er aansluiting op veerponten, treinen en vliegtuigen. x

CANYONING

Deze vorm van bergsport werd in Noorwegen voor het eerst in 1993 aangeboden en wordt vandaag de dag georganiseerd in Oppdal (ten zuiden van Trondheim), in Vågå en in het Ottadal (allebei in de provincie Oppland). Canyoning bestaat uit abseilen, zwemmen in kolken en stroomversnellingen en voettochten langs de rivier, en wordt beoefend in kloven waar een rivier doorheen stroomt. De tochten vereisen een goede fysieke conditie en de deelnemers moeten erg goed kunnen zwemmen. De leeftijdsgrens is 16 jaar, maar kan variëren naar gelang de moeilijkheidsgraad van de kloof. De organisator zorgt voor wetsuits en de veiligheidsuitrusting, terwijl de deelnemers zelf moeten zorgen voor speciaal ondergoed, goed schoeisel, regenjack, handschoenen en een muts. Nadere informatie is verkrijgbaar bij de plaatselijke VVV-kantoren.

CITY-CARDS

Zijn verkrijgbaar in de steden Oslo en Bergen en geven de gebruiker recht op onbeperkt gebruik van het openbaar vervoer, gratis parkeren op gemeentelijke parkeerplaatsen en gratis toegang in de meeste musea. De kaarten kunnen worden gekocht bij de VVV-kantoren (Tourist Information) in Oslo en Bergen, stations, hotels en kiosken van Narvesen.

CULINAIRE SPECIALITEITEN

Noorwegen staat onder andere bekend om zijn voortreffelijke vis. Gerookte en gemarineerde zalm en forel zijn praktisch overal verkrijgbaar, evenals gerechten met witte vis zoals kabeljauw, zeewolf en heilbot. Haring en schaaldieren zijn enorm populair. Geniet op een zomerse dag eens aan de kade van een zak verse garnalen met een koud pilsje erbij!

Houdt u van vlees, dan moet u beslist eens rendier, eland, hert of sneeuwhoen proberen - bereid met een romige wildsaus en een goed glas rode wijn erbij leert u de Noorse keuken van een heel andere kant kennen.

Geitenkaas is een typisch Noorse, zoete, bruine kaas, die buiten de landsgrenzen nauwelijks enige bekendheid geniet. De Noren zelf zijn er echter dol op.

Spekemat, gedroogd en gezouten vlees, is een populair zomergerecht. Het vlees wordt bij voorkeur geserveerd samen met flatbrød (een andere Noorse specialiteit), rømme en roerei en smaakt verrukkelijk met een koel glas Noors bier en een glaasje aquavit. Zie ook: restaurants.

DAGLICHT

Gedurende een periode in de lente en zomer gaat de zon in Noord-Noorwegen niet onder. Ook in Zuid-Noorwegen duren de dagen veel langer en is het om een uur of 11 ’s avonds nog licht. De zon komt gewoonlijk in die periode al om een uur of drie ’s nachts op.

DIERENSAFARI’S

Muskusossensafari: De arctische muskusossen komen slechts op vier plaatsen op de hele wereld in het wild voor. Eén van deze plaatsen is het nationaal park Dovrefjell. In de periode van 20.6 tot 20.8 worden er voettochten met gidsen georganiseerd om deze 500 kg zware dieren van dichtbij te observeren. De tochten duren gemiddeld zo'n 6 uur en u bent er wel haast van verzekerd deze dieren onderweg te zien.

Elandensafari: De eland komt in heel Noorwegen voor en hoewel ze op veel plaatsen kunnen worden waargenomen is de kans om ze te observeren beduidend groter als u op safari gaat met mensen die bekend zijn in de omgeving. De plaatselijke VVV-kantoren kunnen u nadere informatie verstrekken.

Walvissafari: Deze tochten worden in de periode van 25 mei tot 15 september met behulp van lokale gidsen georganiseerd op Andøya op de Vesterålen in Nordland. De grootste tandwalvis ter wereld, de potvis, is de walvis die het meest wordt waargenomen.

Orkasafari’s worden van 20 oktober tot 20 november en 10 tot 25 januari in de Tysfjord, ook in Nordland, georganiseerd.

DUIKEN

Duikcentra en duikverenigingen zijn te vinden in veel plaatsen langs de kust, incl. Spitsbergen. Behalve in militaire gebieden, bij viskwekerijen en in beschermde vogelgebieden is duiken in heel Noorwegen toegestaan. Nadere informatie is verkrijgbaar bij: NDF – Norges Dykkerforbund x

ELEKTRICITEIT

Het Noorse stroomnet is afgestemd op 220 volt/wisselstroom. Apparaten met een tweepuntsstekker kunnen normaal worden gebruikt.

FAUNA

De meest voorkomende dieren in Noorwegen zijn vossen, marters, bevers en visotters. Ook het aantal lynxen neemt toe. In de fjordengebieden leven veel herten en reeën. In de bossen die grenzen aan Zweden leven ook elanden en wolven en hier en daar ook beren. Terwijl wolven in Zweden een beschermde diersoort vormen, worden ze in Noorwegen regelmatig afgeschoten om de schapen te beschermen. Verder leven er grote aantallen elanden, veelvraten en lemmingen in Noorwegen. Wat variatie betreft zijn de vissoorten en vogelsoorten veel talrijker dan de zoogdieren: vooral zalm, forel, karper en snoek komen veel voor en uiteraard veel zoutwatervissen in de zee. Zeevogels maken het grootste deel uit van de vogelwereld, vooral in de noordelijke streken, waaronder papegaaiduikers, meeuwen, alken en zeekoeten. x

FEESTDAGEN EN VRIJE DAGEN 2017

01/01: Nieuwjaarsdag
14/04: Goede vrijdag
16/04: Pasen
17/04: Paasmaandag
01/05: Dag van de arbeid
05/05: Bevrijdingsdag
14/05: Moederdag
17/05: Nationale Feestdag Noorwegen
18/06: Vaderdag
25/05: Hemelvaartsdag
04/06: Pinksteren
05/06: Pinkstermaandag
29/07: Sint Olav
25/12: Kerstmis
26/12: St. Steven
31/12: Oudejaarsavond x

FIETSEN

Op veel plaatsen in Noorwegen vindt u uitstekende mogelijkheden voor een fietsvakantie. Er zijn routes uitgezet langs de kust, in de bergen en langs de fjorden. De routes zijn bewegwijzerd en voeren via wegen met weinig of geen autoverkeer. Fietskaarten en -gidsen zijn te bestellen bij "Stiftelsen Sykkelturisme". Langs de routes worden fietsen verhuurd en zijn "fietsvriendelijke" overnachtingsmogelijkheden te vinden, te herkennen aan het bord "Syklist velkommen". Hier kunt u uw fiets veilig stallen, uw kleren in een aparte droogruimte ophangen en uw fiets repareren. Het huren van fietsen is meestal mogelijk in de plaats waar de route van start gaat. Voor transport van fietsen kunnen wij contact opnemen met vliegmaatschappijen, trein- en busondernemingen. x

FJORDEN

Duizenden jaren zijn ijsmassa’s van de berghellingen naar beneden gegleden en vervolgens door de dalen in de richting van de zee gestuwd. Het ijs voerde rotsblokken en aarde mee en zorgde er voor dat de dalen steeds dieper en breder werden. De wereldberoemde fjorden van Noorwegen zijn het resultaat van dit langdurige proces. De fjorden zijn van oudsher voor de Noren van bijzondere betekenis geweest. Ze vormden de levensader voor de mensen die zich op de karige oevers en hellingen vestigden. De fjord was de verbinding met de buitenwereld. Via het water werd de handelswaar naar de steden aan de kust vervoerd. x

FLÅMSBAAN

Dit is de meest interessante spoorlijn van Scandinavië en de steilste in zijn soort. Vanuit de trein kunt u kennismaken met het mooie, ruige landschap, vanaf de fjord tot aan het hooggebergte. Bij de waterval Kjosfossen wordt een korte stop gemaakt. De spoorlijn zelf is een staaltje van unieke ingenieurskunst. De Flåmsbaan heeft aansluiting op de trein van Oslo naar Bergen. Vanuit Flåm vertrekken bussen en boten naar verschillende plaatsen aan de Sognefjord. Zie ook ons arrangement in combinatie met de Hurtigruten. x

FLORA

Ruim 25% van het landoppervlak is bedekt met bossen, waarvan zo'n 70% naaldbomen (sparren en dennen). De dichtste bebossing is te vinden in het zuidoosten waar de boomgrens op 1000 meter hoogte ligt. In het noorden, boven de poolcirkel, ligt die grens al op 300 meter hoogte. Loofbomen, waarvan de berk het meeste voorkomt, zijn vooral in het zuiden te vinden, maar de dwergberk bijvoorbeeld ook wel zeer noordelijk. Fruitbomen groeien aan de westkust op beschutte plaatsen langs de fjorden. In het noorden komen voornamelijk struiken voor. x

GEHANDICAPTEN

In Noorse hotels is het meer en meer gebruikelijk dat er voorzieningen zijn getroffen voor gehandicapten. De NSB, de Noorse spoorwegen, hebben ook speciaal uitgeruste treinstellen voor gehandicapten en de nieuwe schepen van de Hurtigrute hebben speciale liften en hutten. De Noorse bond voor gehandicapten werkt actief aan het bewustwordingsproces bij hotelketens en reisorganisaties om een verbeterde toegankelijkheid voor gehandicapten te bereiken.

GLETSJERTOCHTEN

Er zijn verschillende grote gletsjers in Noorwegen. De grootste is de Jostedalsbre in West-Noorwegen. Ook in het westen van het land liggen de Folgefonna en de Hardangerjøkul. Verder naar het noorden ligt bij Mo i Rana de Svartisen-gletsjer. Gletsjers zijn bewegelijke massa’s ijs en sneeuw en mensen zonder veel ervaring in het maken van gletsjertochten wordt ten sterkste afgeraden een gletsjer op te gaan zonder begeleiding van een ter plaatse bekende gids. Op de meeste gletsjers worden tochten o.l.v. ervaren gidsen georganiseerd. Dergelijke tochten zijn een veilige aangelegenheid. De deelnemers worden met touwen aan elkaar vastgemaakt. Denk eraan goed schoeisel te gebruiken, bij voorkeur goede bergschoenen. Uitrusting als touwen, ijsbijlen en ijshaken kunnen ter plaatse worden gehuurd.

GOLF

In Noorwegen zijn ongeveer 250 golfbanen, waar gasten een bedrag van nok 150-350 betalen voor een "green fee". Op de internetpagina’s van Norges Golfforbund vindt u een lijst met alle golfbanen en telefoonnummers. x

GROTTENTOCHTEN

De meeste mogelijkheden voor grottentochten zijn te vinden in de provincie Nordland. Daar worden ook veel tochten georganiseerd o.l.v. lokaal bekende gidsen.
De Øyfjellsgrot in Mosjøen en de Sætergrot in Mo zijn twee absolute hoogtepunten. Hier zijn gigantische hallen en enorme spleten te vinden, krijtwit marmer, fantastische kalkformaties en een onderaardse rivier. Denk aan goede, warme kleding. Gewoonlijk kan andere noodzakelijke uitrusting geleend worden bij de organisator. Het maken van grottentochten op eigen houtje is alleen aan specialisten op dit gebied voorbehouden. Waag u dus nooit zomaar in een onbekende grot. x

HUISDIEREN

Noorwegen is in Europa een van de weinige landen waar hondsdolheid niet voorkomt, en alle regelgeving is er dan ook op afgesteld dat dit zo zal blijven. Wilt u uw huisdieren meenemen naar Noorwegen, dan moet u aan een aantal voorwaarden voldoen. Informatie hieromtrent is te verkrijgen bij de Noorse ambassades en consulaten in Nederland en België. In verband met de lange behandelingstermijn is het raadzaam de aanvraagprocedure tijdig in gang te zetten. Wanneer u reist met een hond of kat raden wij een korte overtocht aan, aangezien het dier de reis in uw auto, beneden dek, moet doorbrengen.

HURTIGRUTEN

De schepen van de Hurtigruten varen al meer dan honderd jaar dagelijks langs de Noorse kust. Deze cruise cq. postboot brengt u in 11 dagen van Bergen in Zuidwest-Noorwegen naar Kirkenes aan de Russische grens en weer terug. Op de reis worden 34 havens aangedaan, waaronder die van Honningsvåg in het uiterste noorden van Noorwegen. Daarvandaan kunt u een excursie maken naar de Noordkaap. De dorpen en steden waar op de heenweg ’s nachts wordt aangelopen bezoekt u op de terugweg overdag, en omgekeerd. Het is ook mogelijk delen van de reis te boeken of de reis één of meerdere dagen te onderbreken door aan land te gaan. U kunt dan op een ander schip uw reis vervolgen. U kunt zelfs uw eigen auto meenemen op de boot. Het comfort van de schepen, het wonderschone, steeds maar wisselende kustlandschap en de vele excursies aan land vormen op deze reis de grootste attracties.

KANOËN EN KAJAKKEN

Overal in Noorwegen zijn mogelijkheden om te kanoën, bijvoorbeeld op fjorden en meren. Ook veel rivieren zijn geschikt om te bevaren met een kano of kajak. Voor kajakken zijn Sjoa en Trysil erg geschikt. In Sjoa bevindt zich ook een speciaal door de overheid aangelegd kajakgebied. Varen met speciale zeekajaks langs de kust is een bijzondere ervaring. x

KINDERKORTING

De van toepassing zijnde korting voor de hotels/pensions staat vermeld bij de betreffende accommodaties en is uitsluitend geldig bij gebruik van een extra bed in de kamer van de ouders. x

KLIMAAT

De meeste buitenlanders hebben een verkeerd beeld van het weer in Noorwegen. Het kan in Noorwegen veel warmer zijn dan men op deze noordelijke breedtegraden zou verwachten. Hiervoor is in de eerste plaats de warme Golfstroom verantwoordelijk, die verwarmd zeewater naar de Noorse kust transporteert. Zelfs ’s winters blijven de havens ijsvrij. De temperaturen kunnen in de zomer oplopen tot 25° - 30°C, zelfs in Noord-Noorwegen.

KRANTEN

In de zomermaanden (juni-september) is een aantal Nederlandse kranten in Noorwegen te koop bij kiosken in de grotere plaatsen, bij enkele hotels en op de grote luchthavens.

LEVENSMIDDELEN

Onderstaande prijzen in nok zijn afkomstig van een van de grote supermarktketens uit Oslo. Ze zijn alleen een indicatie en kunnen van winkel tot winkel variëren.

volkorenbrood 20
halfvolle melk 12
boter 22
1 kg kaas (Norvegia) 73
salami 23
koffie 34
12 eieren 31
1 l sinaasappelsap 15
0,5 l Coca Cola 12
500 g pasta 14
20 sigaretten 72
0,5 l bier 23
560 g zalm (diepvries) 58
1 kg rundvlees 220
1 kg gerookte zalm 229
   

LUCHTSPORT

Norsk Aero Klubb is de centrale organisatie voor alle mogelijke vormen van luchtsport, zoals vliegen met sportvliegtuigen, zweefvliegen, parachutespringen, tandemspringen met ervaren instructeurs, hanggliding en paragliding, ballonvaarten of modelvliegen.

LUCHTVAART

Internationale vluchten komen aan op de Internationale Luchthaven Gardermoen bij Oslo en de vliegvelden van Sandefjord, Bergen, Stavanger, Trondheim en Kristiansand. Vanaf deze luchthavens vertrekken binnenlandse vluchten naar diverse bestemmingen in Noorwegen. Vanaf de vliegvelden vertrekken bussen en taxi’s en bovendien rijdt vanaf Gardermoen een hogesnelheidstrein in 20 minuten naar Oslo. De vliegmaatschappijen SAS, Braathens, Widerøe en Norwegian Air Shuttle verzorgen de binnenlandse vluchten.

MEDICIJNEN

Apotheken hebben dezelfde openingstijden als winkels, maar bij sommige apotheken worden spoedeisende medicijnen ook buiten openingstijden verstrekt. Sommige apotheken zijn ook ’s avonds/’s nachts en in het weekend geopend. Mocht u tijdens uw reis in Noorwegen ziek worden, zal bijvoorbeeld het personeel van het hotel een afspraak met een dokter kunnen regelen. Buiten de gewone openingstijden kunt u ook contact opnemen met de plaatselijke dokterspost (legevakt). Neem voldoende eigen medicijnen mee voor uw vakantie in Noorwegen. Noorse apotheken mogen op vertoon van buitenlandse recepten geen medicijnen verstrekken. Heeft u niet voldoende eigen medicijnen meegenomen, dan moet u contact opnemen met een Noorse arts voor een nieuw recept. U moet in eigen land een reisverzekering afsluiten.

MIDDERNACHTZON

Een bijzonder Noors fenomeen is de middernachtzon. In de drie noordelijke provincies schijnt de zon van half mei tot eind juli 24 uur per dag. Dat betekent bijvoorbeeld dat u op de Lofoten midden in de nacht kunt golfen in het licht van de middernachtzon.

MOTORRIJDEN

Hoewel de wegen er niet overal perfect zijn, is Noorwegen toch bij uitstek geschikt om met een motorfiets te ontdekken. De meest afgelegen plaatsen zijn met de motor gemakkelijk te bereiken. Het prachtige landschap nodigt uit tot bochtige routes door de ruige bergwereld en ritten langs fotogenieke fjorden. Tijdens pauzes is er altijd wel een leuke attractie of activiteit in de nabije omgeving. Norsk Motorcykkel Union

NATIONALE PARKEN

zijn opgericht met het doel de waardevolle en ongerepte natuurgebieden te beschermen. Het hele milieu met planten, dieren, landschap en culturele monumenten wordt beschermd tegen verontreiniging, exploitatie en andere ingrepen. Dat betekent dat bezoekers extra voorzichtig moeten zijn tijdens hun verblijf in nationale parken. Er mogen geen grote stenen worden meegenomen, planten worden uitgetrokken, vogeleieren weggenomen, etc. In de natuur mag achteraf niet te zien zijn dat er iemand is geweest. Nadere inlichtingen zijn verkrijgbaar bij Direktoratet for naturforvaltning

NOORDERLICHT

of ‘Aurora Borealis’, zoals de wetenschappelijke naam luidt, is het vaakst te zien tussen november en februari. Gegarandeerd is het natuurlijk niet, want het verschijnsel is afhankelijk van bijzondere meteorologische omstandigheden. Het noorderlicht is het best waarneembaar ten noorden van de poolcirkel en wordt daarom ook wel poollicht genoemd. Soms echter zijn de weersomstandigheden zodanig dat het ook in Zuid-Noorwegen te zien is. Meer informatie: wetenschappelijk of vraag en antwoord. x

NOORDKAAP

De Noordkaap is het noordelijkste puntje van Europa en een populaire toeristische attractie. Op het plateau staat het toeristencentrum Noordkaaphal, waar een spectaculaire videofilm wordt vertoond. Verder zijn er historische tableaus, restaurants, een kapel, een souvenirwinkel en een postkantoor waar post verstuurd kan worden met een echte Noordkaap-stempel. Ook het monument "Kinderen van de wereld" heeft hier een plaatsje gevonden. Prijzen zijn exclusief entree videofilm. Tegenwoordig is het mogelijk om ook in de winter een bezoek te brengen aan de Noordkaap. U dient dan wel eerst contact op te nemen met het plaatselijke VVV-kantoor. Om de Noordkaap te bereiken moet gebruik gemaakt worden van de brug en de tunnels tussen het vasteland en het eiland Magerøy. Zowel op de heen- als de terugreis dient tol betaald te worden. x

NOORS VERKEERSBURO

PAARDRIJDEN

Op verschillende plaatsen in Noorwegen worden ruiterkampen georganiseerd. Ook is het mogelijk paarden te huren met begeleider/instructeur, individueel of met een groep. x

PARKEERPLAATSEN

Langs de Noorse wegen zijn veel mooie parkeerplaatsen aangelegd, maar deze zijn slechts bedoeld voor korte stops en rustpauzes en niet als overnachtingsplaats. x

PASPOORT EN VISUM

Noorwegen is tegenwoordig een Schengenland, wat betekent dat u officieel niet meer gecontroleerd wordt aan de Noorse grens. Wij raden u wel aan om uw geldige paspoort of een geldige Europese identiteitskaart mee op reis te nemen. U mag maximaal 3 maanden in Noorwegen verblijven. Indien u van plan bent langer in Noorwegen te blijven of daar te gaan werken, dient u voor vertrek uit Nederland /België een werk- en/of verblijfsvergunning aan te vragen. Daarvoor dient u contact op te nemen met de Noorse ambassade. Ook reizigers met een andere dan de Nederlandse of Belgische nationaliteit adviseren wij voor vertrek contact op te nemen met de Noorse ambassade. Op basis van een geldige verblijfsvergunning voor Nederland of België kunt u, net als mensen die de Nederlandse of Belgische nationaliteit bezitten, zonder visum naar Noorwegen reizen.

PECH ONDERWEG

Het is verplicht een rode gevarendriehoek in de auto te hebben. Leden van automobielverenigingen die zijn aangesloten bij de AIT (Alliance International de Tourisme) hebben bij pech tegen gereduceerde tarieven recht op hulp van de NAF (Norges Automobil Forbund). Grote reparaties kunnen, tegen betaling, worden uitgevoerd door werkplaatsen die samenwerkingsafspraken hebben met de NAF. Van medio juni tot medio augustus patrouilleert de NAF op de belangrijkste hoofdwegen en bergpassen. Op de bergpassen zijn bovendien noodtelefoons geplaatst. x

PORTO

Kaarten en brieven (tot 20 gram) naar Nederland of België dienen voorzien te zijn van een postzegel van NOK 9,- (tarief A-post). x

RAFTING/RIVERBOARDING

Rafting is zowel geschikt voor jeugdige sensatiezoekers als voor mensen die iets voorzichtiger zijn ingesteld. De organisatoren bieden intensieve tochten aan, waarbij daadwerkelijk de kracht van de rivier wordt getest (leeftijdsgrens is 16 jaar voor beginners en 18 jaar voor gevorderden). U kunt echter ook kiezen voor een gezinstocht, waarbij het weliswaar een beetje kriebelt in uw maag, maar waarbij genieten van de tocht het belangrijkste is. De organisatoren van raftingtochten dragen zorg voor een helm, wetsuits en reddingsvesten. De deelnemers moeten zelf zorgen voor goed, warm wollen ondergoed (geen katoen), wollen truien, regenjack, dikke wollen sokken en joggingschoenen. Het wordt aanbevolen handdoeken en droge kleren mee te nemen. De deelnemers moeten goed kunnen zwemmen en niet aan epilepsie of andere ziektes leiden, waarbij men koude of stress moet vermijden.

Riverboarding is een relatief nieuwe vorm van watersport waarbij u deels zwemmend, deels varend de rivier afgaat op een soort surfplank met handvat. Plaatsen waar deze vorm van watersport wordt aangeboden zijn Voss, Sjoa, Trysil, het Setesdal en Oppdal.

Een curiositeit die in Trysil wordt aangeboden is een tocht waarbij u op uw gemak op een vlot de rivier afdrijft, terwijl aan boord wordt gekookt en gegeten. Dit zijn hele rustige riviertochten. De standaardtochten duren slechts enkele uren, maar er kunnen ook afspraken gemaakt worden voor tochten van meerdere dagen.

RESTAURANTS

In Noorwegen vindt u diverse restaurants met een moderne, internationale keuken of een zogenaamde cross-overkitchen, waar culturen en specialiteiten worden gecombineerd zodat compleet nieuwe gerechten ontstaan. Deze restaurants vindt u voornamelijk in de grotere steden. De laatste jaren weten Noorse koks zich uitstekend te presenteren tijdens internationale wedstrijden. Zij hebben ertoe bijgedragen dat de Noorse restaurants een moderne keuken bieden gebaseerd op traditionele, Noorse producten. Een goede raad: als u met de auto in Noorwegen rondreist, kan het verstandig zijn te informeren naar speciale restaurants. Het is vaak lonend om even van de doorgaande route af te wijken! x

RIJBEWIJS

Bij een verblijf in Noorwegen van maximaal 3 maanden is geen ander rijbewijs dan het eigen nationale rijbewijs vereist. x

ROOKVERBOD

Het is verboden om aan boord van vliegtuigen of andere openbare vervoermiddelen te roken. In sommige treinen zijn speciale rookwagons. Het is verboden te roken in openbare gebouwen, op andere openbare plaatsen, in kantoren en op de werkplaats. In hotels, bars en restaurants zijn de ruimtes waar etenswaren en dranken worden geserveerd rookvrij (m.i.v. 1 juni 2004). Voor het kopen van sigaretten of tabak geldt een leeftijdsgrens van 18 jaar.

SNELHEIDSBEPERKINGEN

Op Noorse autosnelwegen en enkele andere wegen geldt een maximumsnelheid van 90 km/u. Op deze trajecten, die met borden zijn aangegeven, mogen auto’s met caravans en campers niet sneller rijden dan 80 km/u. Over het algemeen bedraagt de maximumsnelheid op Noorse wegen 80 km/u. Auto’s met caravans die geen remmen hebben en die meer wegen dan 300 kg, mogen niet harder rijden dan 60 km/u. Binnen de bebouwde kom bedraagt de maximumsnelheid 50 km/u, in bepaalde woonwijken is deze zelfs teruggebracht tot 30 km/u. Let op verkeersdrempels! Deze staan altijd aangegeven. In 2001 is op twee trajecten van de E6, Oslo-Skedsmovollen (7 km) en provinciegrens Østfold-Horgen, afrit Drøbak (19 km) een proefproject ingesteld met een maximumsnelheid van 100 km/u. Snelheidscontroles.

STAAFKERKEN

In Luster vindt u de staafkerk Urnes, de oudste staafkerk van Noorwegen, gebouwd rond het jaar 1130. Deze kerk is opgenomen op de werelderfgoedlijst van Unesco en te bereiken met de veerboot vanuit Solvorn. De kerk van Borgund is de meest oorspronkelijke en best bewaard gebleven staafkerk, gebouwd aan het eind van de 12e eeuw. De mooie staafkerk van Hopperstad in Vik is ook in de 12e eeuw gebouwd. In Kaupanger staat de grootste staafkerk van Sogn, waarschijnlijk gebouwd aan het eind van de 12e eeuw. In Undredal staat de kleinste staafkerk van Scandinavië met slechts 40 zitplaatsen. De bouw van de kerk werd afgerond in 1147 en het interieur is met houtsneden versierd.

TAAL

De officiële taal in Noorwegen is Noors, maar met name jonge mensen zullen de Engelse taal ook goed spreken. Ook eenvoudig Frans of Duits is meestal geen probleem. In Finnmark wordt op verkeersborden en borden met publieke informatie de tekst ook in het Samisch vermeld. x

TELEFOON

In de Noorse telefooncellen kunt u munten van 1, 5, 10 en (vaak) 20 kronen gebruiken (inworp minimaal NOK 2,-). Telefoonkaarten kunnen worden gebruikt in de groene telefoons. Kaarten zijn verkrijgbaar bij Narvesen-kiosken en postkantoren en kosten NOK 40, 90 of 140. Creditcards (Visa, American Express, Diners en Eurocard/Mastercard) kunnen worden gebruikt in ca. 3000 kaarttelefoons. Inlichtingen over telefoonnummers worden in Noorwegen gegeven op tel. 1881 (inlichtingen over Noorse, Zweedse en Deense nummers) of op tel. 1882 (inlichtingen over andere landen). Als u vanuit Noorwegen naar het buitenland belt, draait u eerst 00 en vervolgens het landnummer (Nederland 31, België 32). Mobiele telefoon: In Noorwegen kan gebruik gemaakt worden van de volgende systemen: GSM 900, GSM 1800 en NMT 54. x

TOL- EN DOUANEBEPALINGEN

Vrij van invoerrechten mag in Noorwegen worden ingevoerd: 2 liter bier, 1 liter sterkedrank (tot 60%) en 1 liter wijn (tot 22%). OF: 2 liter bier en 2 liter wijn (maar geen sterkedrank). Bovendien: 200 sigaretten of 250 g tabak en 200 vloeitjes. Naast de hoeveelheid alcoholische dranken die u vrij van invoerrechten mee mag nemen, kunt u tegen betaling van invoerrechten nog 4 liter meenemen. De minimumleeftijd voor het invoeren van sterkedrank is 20 jaar. Voor bier, wijn en rookwaren is de minimumleeftijd 18 jaar. In totaal mag per persoon 10 kg etenswaren en planten worden ingevoerd in Noorwegen:

van deze 10 kg mag maximaal 3 kg bestaan uit vlees en vleesproducten. Vlees mag alleen vanuit EU-landen worden ingevoerd en het moet in het land van herkomst zijn gestempeld.

voor privé-gebruik mag van deze 10 kg een beperkte hoeveelheid planten, bloembollen en zaad worden ingevoerd:

  • max. 25 stuks snijbloemen
  • max. 5 stuks potplanten
  • max. 3 kg bloembollen
  • max. 25 portieverpakkingen zaad
  • fruit, bessen en groenten mogen worden ingevoerd, echter geen aardappelen.

Medicijnen mogen alleen voor eigen gebruik worden meegenomen en u moet met behulp van een verklaring van uw dokter kunnen aantonen dat u deze medicijnen ook daadwerkelijk moet gebruiken.

TREINREIZEN

De Noorse Spoorwegen (NSB) heeft een spoorwegennet dat bestaat uit sneltreinen en lokale treinen. Treinreizen kunnen gemakkelijk gecombineerd worden met bus- en bootreizen. Op langere reizen, zoals bijvoorbeeld tussen Oslo en Bergen, Stavanger of Trondheim, kan gebruik gemaakt worden van slaapcoupés. In de treinen zijn tevens voorzieningen getroffen voor gezinnen met kinderen en gehandicapten. x

TUNNELS

Het Noorse wegennet kent ongeveer 530 tunnels waarvan het merendeel verlicht is. Er zijn kaarten verkrijgbaar waarop de tunnels lager dan 4,5 meter, de doorrijhoogte van viaducten, veerbootkades en bruggen staan aangegeven. Voor enkele steden zijn speciale kaarten uitgebracht. x

VAKANTIEDAGEN

De Noorse schoolvakanties duren van ca. 23 juni tot ca. 15 augustus. De bouwvak valt in de laatste drie weken van juli. De wintervakantie valt in de weken 7 t/m 10, de herfstvakantie in de weken 40 t/m 42. De kerstvakantie begint op 22 december en eindigt op 2 of 3 januari. Buiten deze vakantieweken zijn de prijzen over het algemeen iets lager en in de verschillende toeristische gebieden is het minder druk. x

VALUTA

De Noorse munteenheid is de kroon. 1 kroon (nok) is 100 øre. Toeristen kunnen papiergeld en munten (Noorse en andere valuta) tot een maximumwaarde van NOK 25.000,- zonder verdere formaliteiten invoeren. Grotere bedragen moeten worden gemeld door middel van een formulier dat bij de douane moet worden ingeleverd. U moet dan als u het land binnenkomt, de rode bordjes volgen. Het formulier wordt bij alle douaneposten verstrekt.
Creditcards: in Noorwegen is het gebruik van creditcards zeer uitgebreid en ze worden bijna overal geaccepteerd. De meest gebruikte zijn Eurocard/Mastercard, Visa, American Express en Diner’s Club. Met name bij benzinestations komt het nog wel eens voor dat creditcards niet worden geaccepteerd, dus het is ook belangrijk voldoende contact geld op zak te hebben.
Bij uw creditcardmaatschappij kunt u controleren of uw kaart in Noorwegen wordt geaccepteerd.
Taxi’s in Noorwegen accepteren de meest gebruikte creditcards als Visa, American Express, Diner’s en Eurocard. Stel de chauffeur wel voor de rit op de hoogte van het feit dat u met uw creditcard wilt betalen.
Reischeques: Travellers-cheques worden geaccepteerd. Deze moeten voor vertrek worden aangeschaft. Aan reischeques is geen maximum gesteld.
Aktuele Wisselkoers. x

VEERVERBINDINGEN

De belangrijkste veerverbindingen en schema’s hiervan vindt u onder andere in de NRI-gids Transport & accommodatie. x

VEILIGHEID

Veiligheidsriemen moeten zowel op de voor- als achterbank (mits ze daar aanwezig zijn) worden gebruikt. Kinderen zijn verplicht in een kinderzitje te zitten. Bij overtredingen kan een boete van NOK 750,- worden gegeven. Bij het rijden op een motorfiets of brommer is een helm verplicht. x

VISSEN

Voor het vissen op stromend water op zalm en zeeforel moet een landelijke viskate (fiskeavgift) worden gekocht. De prijs bedraagt NOK 180,-. De vergunning is geldig van de dag van betaling tot en met 31 maart en kan bij alle postkantoren worden gekocht. Voor het vissen in zoet water moet in veel gebieden een visvergunning (fiskekort) gekocht worden. Deze visvergunning is geldig binnen een bepaald gebied en voor een bepaalde tijd. De prijs van een visvergunning varieert per gebied, afhankelijk van de mogelijkheden en de reputatie van het gebied. Lokale visvergunningen zijn verkrijgbaar bij sportzaken, kiosken, VVV-kantoren of campings. Voor vissen op zalm, zeeforel of zalmforel in zout water moet alleen een vergunning worden gekocht bij gebruik van vast visgerei (zoals wigvormige stelnetten of visnetten met haken).

Vissen in zout water. Over het algemeen is het langs de kust, het gehele jaar door, vrij om te vissen op zoutwatervis met een hengel of handsnoer. Met betrekking tot vissen op zalm, zeeforel en zalmforel gelden echter een aantal beperkingen.

Vissen op zee: Vanuit veel plaatsen langs de Noorse kunst kunt u met een boot meevaren naar open zee om kabeljauw, leng of heilbot te vangen. De kans om een echt grote vis te vangen is op zee aanzienlijk groter dan direct aan de kust. Zeevissen is met name in West-Noorwegen en langs de Noord-Noorse kust bijzonder populair. Meestal kunt u aan boord een geschikte visuitrusting lenen of huren.

Vissen in rivieren: Langs de hele kust zijn kleine en grote rivieren te vinden waar in de zomermaanden op zalm en zeeforel kan worden gevist. Het seizoen varieert enigszins per gebied, maar begint gewoonlijk in juni en eindigt eind augustus. De VVV-kantoren in de betreffende gebieden kunnen u van meer informatie voorzien.

WANDELEN

Noorwegen kent een zeer uitgebreid netwerk van gemarkeerde wandelroutes. Bovendien mag u in de natuur gaan en staan waar u maar wilt, tenzij iets anders uitdrukkelijk staat aangegeven. Daarom zijn er talloze mogelijkheden voor boeiende en gevarieerde wandeltochten, zowel op individuele basis als onder begeleiding van een ervaren gids. Meer informatie verkrijgt u bij de plaatselijke VVV of bij uw overnachtingsadres.

WINKELEN

Er zijn veel mogelijkheden om leuke herinneringen of speciale souvenirs uit Noorwegen mee te nemen naar huis. Zowel in dorpen als in steden worden huisvlijtproducten verkocht, die volgens oude tradities en methoden worden vervaardigd. Traditionele stijlen worden overigens ook vaak verwerkt in nieuw, modern design. Populaire souvenirs uit Noorwegen zijn gebreide truien en vesten, wanten, handschoenen, tinnen voorwerpen, zilveren sieraden, porselein, handbeschilderde houten voorwerpen, dierenhuiden, geweven wandtapijten, glas en keramiek.

Global refund is een systeem waarbij buitenlandse toeristen de BTW over het aankoopbedrag terug kunnen krijgen. Ongeveer 3000 winkels in Noorwegen verlenen deze service. U kunt deze zaken herkennen aan het Norway Tax Free-logo.

De openingstijden voor winkels in Noorwegen zijn van maandag tot en met vrijdag van 10.00 tot 17.00 uur (supermarkten 09.00-20.00 uur). Zaterdags van 10.00 tot 15.00 uur (supermarkten 09.00-18.00 uur). Op zondag zijn de winkels gesloten. In de meeste steden zijn de winkels op donderdag tot 19.00 uur geopend. Grote warenhuizen zijn van maandag tot en met vrijdag van 10.00 tot 20.00 uur, en op zaterdag van 10.00 tot 18.00 uur geopend.

WINTERBANDEN

Volgens de Noorse wet mag men niet rijden met voertuigen waarvan de banden onvoldoende grip hebben. Dat betekent dat in de winterperiode winterbanden of sneeuwkettingen verplicht zijn. Bij een aanrijding wordt degene zonder winteruitrusting aansprakelijk gehouden voor de ontstane schade. Aangeraden wordt om tijdens het winterseizoen winterbanden te gebruiken. Meer informatie op onze pagina 'winterbanden in Noorwegen'. x

WINTERSPORT

Noorwegen biedt een uitgebreid netwerk aan skipistes, zowel voor langlaufen als voor alpineskiën, maar er worden ook andere winteractiviteiten georganiseerd, zoals hondensledetochten, arrensleetochten, sleeën, sneeuwscootersafari’s, kiting, telemarkskiën en tochten met rendiersleden. Meer informatie vindt u hier. x

ZEILEN

De Noorse kust is uitermate geschikt voor het maken van zeiltochten en andere takken van watersport. Wilt u in Noorse wateren gaan varen, raden wij u aan contact op te nemen met het VVV-kantoor in het betreffende gebied. Er worden ook tochten georganiseerd met de opleidingsschepen Chr. Radich, Sørlandet en Statsr. Lemkuhl. Meer informatie op de internetpagina’s: www.radich.no, www.fullriggeren-sorlandet.no of www.lemkuhl.no.

ZOMERSKIËN

Skicentra voor zomerskiën zijn geopend van juni tot september.

ZOMERTIJD

Noorwegen volgt het GMT+1 systeem. De zomertijd gaat in op de laatste zondag van maart om 02.00 uur en eindigt op de laatste zondag van oktober om 03.00 uur.

Noorwegen vlag

Noorwegenhuis

NORSKE Noorwegen Reizen

Noorwegenhuis
Herenweg 64
2101 ML Heemstede

Postbus 456
2100 AL Heemstede

Tel 023-5289856

E-mail: info@norske.nl

Openingstijden
(Geen afspraak nodig)

Maandag t/m vrijdag
van 10.00–17.00 uur

Zaterdags geopend:
periode 7/1–25/3
van 10.00–16.00 uur
periode 1/4–24/6
en 2/9–16/12
van 10.00–13.00 uur
zaterdagen 22 juli, 12-, 19- en 26 augustus alleen telefonisch bereikbaar.

Gesloten op officiële feestdagen
alsmede 15/4, 27/4, 3/6, 29/7 en 5/8.

Postadres:
Postbus 456
2100 AL Heemstede

Fax 023-5280248

 

Onze gedrukte brochures kunt u hier aanvragen.

Wij zijn aangesloten bij:

De algemene reisvoorwaarden van Norske Turist Service BV.

KVK-nummer 34062343

BTW-nr: NL 003.857.128.B01

 

Volg Norske op: Volg Norske Noorwegen Reizen op FaceBookVolg Norske - Noorwegen reizen - op TwitterBekijk de favoriete films van Norske Noorwegen en Hurtigruten reizen op YouTube
MAIL | NORSKE | NIEUWSBRIEF | VOORWAARDEN | SITEMAP